fbpx

Pytania i odpowiedzi - warto przeczytać!

Gastroskopia

Kiedy i w jakim celu wykonać gastroskopię ?

Bardzo wiele osób ma wskazania do wykonania gastroskopii. Najczęściej badanie jest konieczne, gdy występują przewlekłe bóle brzucha, zgaga, zaburzenia połykania, utrata masy ciała, niedokrwistość, krwawienia z przewodu pokarmowego, a także podejrzenie choroby wrzodowej lub nowotworowej żołądka czy dwunastnicy. Wykonanie tego badania jest też konieczne okresowo u chorych przyjmujących na stałe niesterydowe leki przeciwzapalne (jak aspiryna). Wykonanie gastroskopii umożliwia nam ocenę przełyku, żołądka i dwunastnicy – jej opuszki oraz części zstępujące ze znajdującą się tam brodawką Vatera (jest to miejsce ujścia przewodu żółciowego). Oceniana jest nie tylko błona śluzowa tego odcinka przewodu pokarmowego ale także jego motoryka i elastyczność ścian.

Czy badania takiego należy się obawiać?

Krążą wśród pacjentów plotki o wręcz strasznym i niesamowicie bolesnym przebiegu badania. Jest to opinia nieprawdziwa, gdyż gastroskopia  jest zupełnie bezbolesna, a tylko nieprzyjemna. Pacjent w trakcie badania może mieć przykre doznania np.: odruchy wymiotne, kaszel i odbijanie. Częściej w taki sposób reagują osoby młode. Z praktyki wynika, że odruchy wymiotne można osłabić poprzez miarowe i głębokie oddychanie. Bardzo wrażliwym osobom można podać środek uspokajający. Po zakończeniu badania pacjenci często stwierdzali, że spodziewali się czegoś gorszego. Zwykle gastroskopia diagnostyczna trwa około 5 minut. Czas ten może się jednak wydłużyć, gdy zachodzi konieczność pobrania wycinków na test ureazowy lub do badania histopatologicznego.

Jakie są przeciwwskazania do wykonania gastroskopii?

Nie każdemu choremu można wykonać takie badanie. Istnieją także przeciwwskazania do tego zabiegu. Pierwszym jest brak współpracy chorego z lekarzem podczas badania, który może doprowadzić do wyrządzenia mu krzywdy oraz uszkodzenia instrumentu wartego niejednokrotnie cenę dobrej klasy samochodu. Pozostałe przeciwwskazania nie zależą od chorego i zalicza się do nich: ostre oparzenia przełyku, napad astmy, zaostrzenie choroby wieńcowej, tętniak aorty oraz perforacja wrzodu żołądka. Jak widać, stany te nie są zbyt częste i u większości chorych można takie badanie bezpiecznie wykonać.

Czy badanie jest nagrywane?

Badanie jest nagrywane po uprzednim sygnalizowaniu i zgodzie pacjenta. Pacjent otrzymuje płytkę DVD z nagranym badaniem. Płytka ułatwia przekazywanie wyników badań innym lekarzom lub porównanie z badaniami poprzednimi.

Czy podczas badania można się zarazić chorobami zakaźnymi oraz jakie mogą być powikłania?

Budowa gastroskopu warunkuje jego wodoszczelność. Oznacza to, że jest on całkowicie hermetyczny, co uniemożliwia przedostanie się treści żołądkowej i mikroorganizmów do jego wnętrza. Po każdym badaniu gastroskop myje się w wodzie z dodatkiem detergentu, przepłukuje jego kanały. Następnie przeprowadza się dezynfekcję endoskopu w myjce automatycznej. Proces dezynfekcji jest sterowany komputerowo dzięki czemu uzyskuje się optymalne wyniki dezynfekcji oraz jej komputerowy wydruk przebiegu. Zapobiega to przenoszeniu wszelkich drobnoustrojów, w tym wirusów zapalenia wątroby i HIV. Należy więc wykonywać badanie w pracowniach renomowanych, posiadających certyfikaty, w których badania wykonują lekarze z odpowiednimi kwalifikacjami do tego badania. Obecnie w Polsce lekarz wykonujący badanie powinien mieć certyfikat wydany przez ośrodki szkoleniowe najczęściej kliniki. Podczas badania przez nos możliwe jest krwawienie z błony śluzowej nosa które prawie zawsze ustępuje samoistnie. W bardzo rzadkich przypadkach konieczna jest kontrola laryngologiczna.

Czy każdy może skorzystać z gastroskopii przeznosowej?

Badanie wykonuje się niemalże u wszystkich osób. W wyjątkowych sytuacjach, kiedy obustronnie jamy nosa są patologicznie wąskie lub istnieje skrzywienie przegrody nosowej wprowadzenie gastroskopu przez nos może być bardzo trudne. Wówczas badanie wykonuje się przez usta. Mimo tego jest to badanie lepiej tolerowane niż gastroskopia wykonana klasycznym, grubym gastroskopem.

Co wchodzi w zakres wizyty?

W ramach wizyty wykonywana jest ocena drożności nosa, znieczulenie nosa i gardła oraz badanie gastroskopowe. W miarę potrzeby pobierane są wycinki w celu wykonania testu ureazowego na obecność bakterii Helicobacter pylori oraz badania histopatologicznego.

Jak przeprowadzamy badanie?

W pracowni badanemu znieczula się gardło aerozolem lignokainowym i prosi o położenie na lewym boku na stole endoskopowym, opierając głowę na niewielkiej poduszce tak, aby leżała ona w osi długiej ciała. Między zęby wkładany jest plastikowy ustnik chroniący gastroskop przed przypadkowym przegryzieniem. Następnie lekarz wprowadza końcówkę gastroskopu ponad językiem do gardła i prosi badanego do wykonania odruchu połykania, który umożliwia wsunięcie go do przełyku. Zadaniem badanego jest w tym momencie tylko spokojne leżenie i miarowe oddychanie. Nie należy się przejmować odruchami wymiotnymi, odbijaniem  i wypływającą z ust śliną – jest to normalne zjawisko. Po wykonanej gastroskopii badany powinien odpocząć sobie kilka minut w poczekalni.W tym czasie przygotowywany jest wynik badania. Po jego otrzymaniu badany może udać się do domu. Nie należy spożywać posiłku bezpośrednio po badaniu, ponieważ gardło jest jeszcze znieczulone i nie można kontrolować  odruchu połykania. Stan taki mija zwykle po około 30 minutach. W przypadku, gdy pobierane są wycinki do badań należy się stosować do zaleceń lekarza.

Jakie są korzyści z badania endoskopowego?

Badanie endoskopowe stało się w rękach doświadczonego endoskopisty wręcz nieocenionym narzędziem, nie tylko diagnostycznym lecz także zabiegowym. Część schorzeń, która wcześniej mogła być leczona tylko tradycyjną metodą chirurgiczną z otwarciem jamy brzusznej z powodzeniem leczona jest przy użyciu techniki endoskopowej, niejednokrotnie z lepszym efektem.  Jeśli chodzi o stronę diagnostyczną korzyści są również ogromne. Chorobę wrzodową żołądka i dwunastnicy diagnozowano wcześniej przy użyciu techniki rentgenowskiej.

Narażało to chorego na niemałą dawkę promieniowania, a zróżnicowanie wrzodu żołądka z toczącym się procesem nowotworowym było niemożliwe do zdiagnozowania, nie wspominając już o wykrywaniu w pełni uleczalnego tzw. wczesnego raka żołądka. Endoskopia umożliwia przeprowadzenie takiej diagnostyki i różnicowania. Z pewnością uratowała ona życie wielu ludziom.

Na czym polega główna różnica pomiędzy gastroskopią przeznosową i klasyczną?

Główną zmianą jest „odchudzenie” gastroskopu z ponad 10 mm do zaledwie 6 mm. Dzięki temu możliwe jest wykonanie badania także przez nos. Ominięcie jamy ustnej powoduje, że podczas badania nie występują nudności, chory nie ma odruchu wymiotnego, który jest najgorzej tolerowaną częścią klasycznego badania!. W trakcie badania pacjent cały czas może swobodnie rozmawiać z lekarzem, co zwiększa komfort i bezpieczeństwo pacjenta.